
Minoxidil 5 mg ชนิดรับประทาน เป็นยาใช้รักษาผมร่วงแบบนอกข้อบ่งใช้ โดยช่วยกระตุ้นวงจรการเจริญของเส้นผมและเพิ่มระยะ anagen การใช้เพื่อผมร่วงควรอยู่ภายใต้การประเมินของแพทย์
การออกฤทธิ์
Minoxidil เป็น potent peripheral vasodilator และเป็น prodrug ที่ถูกเปลี่ยนเป็นสารออกฤทธิ์ minoxidil sulfate โดยเอนไซม์ sulfotransferase
สำหรับการรักษาผมร่วง กลไกยังไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการเปิด ATP-sensitive potassium channels การเพิ่มการไหลเวียนเลือดบริเวณรูขุมขน และการเปลี่ยนแปลงวงจรเส้นผม โดยช่วยให้รูขุมขนเข้าสู่ระยะเจริญหรือ anagen phase และคงอยู่ในระยะนี้นานขึ้น จึงช่วยเพิ่มความยาวและขนาดของเส้นผม
ขอบเขตการทำลายเชื้อ
ไม่มี
Minoxidil ไม่ใช่ยาปฏิชีวนะ ยาต้านเชื้อรา หรือยาต้านไวรัส จึงไม่มีฤทธิ์ทำลายหรือยับยั้งเชื้อโรค
เภสัชจลนศาสตร์
Minoxidil ชนิดรับประทานถูกดูดซึมจากระบบทางเดินอาหารได้อย่างน้อยประมาณ 90% และตรวจพบในพลาสมาได้ภายในประมาณ 30 นาที โดยระดับสูงสุดในพลาสมาเกิดขึ้นประมาณ 1 ชั่วโมงหลังรับประทาน
Minoxidil ไม่จับกับโปรตีนในพลาสมาและไม่ผ่าน blood-brain barrier ในปริมาณสำคัญ
ยาถูกเปลี่ยนแปลงที่ตับเป็นส่วนใหญ่ โดย metabolite หลักคือ minoxidil O-glucuronide และถูกกำจัดส่วนใหญ่ทางไต แม้ว่าระดับยาในเลือดจะลดลงภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง แต่ฤทธิ์ลดความดันโลหิตสามารถคงอยู่นานกว่าระดับยาในพลาสมา (Medicines.org.uk)
ข้อห้ามใช้
ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ Minoxidil
Minoxidil ชนิดรับประทานมีข้อห้ามตามเอกสารกำกับยาสำหรับผู้ป่วยที่มี pheochromocytoma
สำหรับการใช้เพื่อรักษาผมร่วง ภาวะความดันโลหิตผิดปกติ และยาที่ใช้อยู่ก่อนเริ่มการรักษา เนื่องจากขนาดที่ใช้สำหรับผมร่วงเป็นการใช้นอกข้อบ่งใช้ (Medicines.org.uk)
ข้อความระวัง
Minoxidil ชนิดรับประทานสามารถทำให้เกิด ความดันโลหิตลดลง จึงควรประเมินความดันโลหิต ชีพจร ประวัติโรคหัวใจ และการใช้ยาลดความดันก่อนเริ่มรักษา
ควรระมัดระวังเป็นพิเศษในผู้ที่มีโรคหัวใจ ภาวะหัวใจล้มเหลว โรคไต มีประวัติ pericardial disease หรือใช้ยาที่มีฤทธิ์ลดความดันโลหิตร่วมกัน
การใช้ยาในระยะตั้งครรภ์และให้นมบุตร
การตั้งครรภ์: มีข้อมูลการใช้ Minoxidil ชนิดรับประทานในหญิงตั้งครรภ์จำกัด และการศึกษาในสัตว์พบความเป็นพิษต่อระบบสืบพันธุ์ จึง ไม่แนะนำให้ใช้ในระหว่างตั้งครรภ์ และควรหลีกเลี่ยงในหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่ไม่ได้ใช้วิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม (Medicines.org.uk)
การให้นมบุตร: Minoxidil สามารถผ่านเข้าสู่น้ำนมได้ การใช้เพื่อรักษาผมร่วงจึงควรหลีกเลี่ยงในช่วงให้นมบุตร เว้นแต่แพทย์ประเมินประโยชน์และความเสี่ยงเป็นรายบุคคล แนวทางผู้เชี่ยวชาญด้านผมร่วงล่าสุดแนะนำให้หลีกเลี่ยง oral minoxidil ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตร (PubMed)
อาการข้างเคียง
อาการอื่นที่อาจพบ ได้แก่ เวียนศีรษะ หน้ามืด ปวดศีรษะ อาจเกิดผมร่วงเพิ่มขึ้นชั่วคราวในช่วงเริ่มต้นการรักษา เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของวงจรเส้นผม
ข้อมูลทบทวนล่าสุดรายงานว่า hypertrichosis พบได้ประมาณ 24% อาการผมร่วงเพิ่มชั่วคราวประมาณ 16–22% และ peripheral edema ประมาณ 2% ในการใช้ low-dose oral minoxidil ขณะที่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น pericardial effusion พบได้ไม่บ่อย (PubMed)
การได้รับยาเกินขนาด
การได้รับ Minoxidil เกินขนาดอาจทำให้เกิด ความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง หัวใจเต้นเร็ว และการคั่งของน้ำและโซเดียม
ไม่มี antidote จำเพาะ การรักษาเป็นการประคับประคองและแก้ไขความผิดปกติของระบบไหลเวียนโลหิตตามอาการ ผู้ที่ได้รับยาเกินขนาดควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว (Medicines.org.uk)
ปฏิกิริยาระหว่างยา
ฤทธิ์ลดความดันโลหิตของ Minoxidil สามารถเสริมกับ ยาลดความดันโลหิตและยาอื่นที่มีฤทธิ์ลดความดัน ทำให้มีความเสี่ยงต่อความดันต่ำหรือหน้ามืดเพิ่มขึ้น
การใช้ร่วมกับยาที่ลด sympathetic activity เช่น guanethidine อาจทำให้ความดันโลหิตลดลงอย่างมากหรือเกิด orthostatic hypotension
สำหรับผู้ที่ใช้ Minoxidil เพื่อรักษาผมร่วง ควรแจ้งแพทย์เกี่ยวกับยารักษาความดัน ยาขับปัสสาวะ ยารักษาโรคหัวใจ และยาอื่นทั้งหมดก่อนเริ่มรักษา (Medicines.org.uk)
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ในประเทศ
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) กระทรวงสาธารณสุข — ฐานข้อมูลยาของประเทศไทย พบ Minoxidil รูปแบบยาเม็ด ความแรง 5 mg ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนหลายรายการ (ข้อมูลยาตราแห่งชาติ)
ต่างประเทศ
Electronic Medicines Compendium (emc) — Minoxidil 5 mg Tablets, Summary of Product Characteristics (SmPC) ปรับปรุงล่าสุด 26 กุมภาพันธ์ 2026 ใช้อ้างอิงข้อมูลเภสัชวิทยา ข้อห้ามใช้ คำเตือน ปฏิกิริยาระหว่างยา และเภสัชจลนศาสตร์ของ Minoxidil ชนิดรับประทาน (Medicines.org.uk)
Akiska YM, et al. JAMA Dermatology. 2025 — Low-Dose Oral Minoxidil Initiation for Patients With Hair Loss: An International Modified Delphi Consensus Statement ฉันทามติผู้เชี่ยวชาญจากแพทย์ด้านผมร่วง 43 คนจาก 12 ประเทศเกี่ยวกับการใช้ oral minoxidil แบบ off-label ในผู้ป่วยผมร่วง (PubMed)
Olsen EA, et al. Journal of the American Academy of Dermatology. 2025 — Summation and recommendations for the safe and effective use of topical and oral minoxidil ทบทวนหลักฐานและคำแนะนำการใช้ Minoxidil สำหรับภาวะผมร่วงอย่างปลอดภัย (PubMed)
Gupta AK, et al. 2026 — ฉันทามติการใช้ Low-Dose Oral Minoxidil สำหรับ male และ female pattern hair loss ระบุขนาดเริ่มต้นในผู้ชายประมาณ 1.25–2.5 mg/วัน และขนาดสูงสุด 5 mg/วัน พร้อมแนะนำให้ประเมินความดันโลหิตก่อนเริ่มรักษา (PubMed)
Minoxidil 5 mg
สำหรับ การรักษาผมร่วง Minoxidil ชนิดรับประทานขนาดต่ำ หรือ Low-Dose Oral Minoxidil (LDOM) ถูกนำมาใช้แบบ off-label สำหรับ androgenetic alopecia และภาวะผมร่วงบางชนิด โดยมีหลักฐานและฉันทามติจากผู้เชี่ยวชาญสนับสนุนประสิทธิผล แต่ยังไม่มีข้อบ่งใช้รักษาผมร่วงอย่างเป็นทางการสำหรับยาเม็ดในหลายประเทศ (PubMed)
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาไทยมีข้อมูลผลิตภัณฑ์ Minoxidil 5 mg รูปแบบยาเม็ด ที่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย แต่การมีทะเบียนยาเม็ดไม่ได้หมายความว่าข้อบ่งใช้รักษาผมร่วงได้รับอนุมัติโดยอัตโนมัติ (ข้อมูลยาตราแห่งชาติ)
สำหรับการรักษาผมร่วงด้วย Minoxidil ชนิดรับประทาน ไม่มีขนาดมาตรฐานตามฉลากยาที่ได้รับอนุมัติ เนื่องจากเป็น off-label use
ฉันทามติผู้เชี่ยวชาญและข้อมูลทบทวนล่าสุดระบุว่า 5 mg/วันเป็นขนาดสูงสุดที่ใช้กันในแนวทางผู้เชี่ยวชาญบางฉบับสำหรับผู้ชาย ไม่ใช่ขนาดเริ่มต้นสำหรับผู้ป่วยทุกราย (PubMed)
โดยทั่วไปเริ่มประเมินการตอบสนองของเส้นผมได้ประมาณ 4–6 เดือน และอาจใช้ต่อเนื่องในระยะยาวหากได้ผลและไม่มีอาการไม่พึงประสงค์ที่สำคัญ (PubMed)
ดังนั้น Minoxidil 5 mg ไม่ควรถูกตีความว่าเป็นขนาดที่ทุกคนควรรับประทานวันละ 1 เม็ดเพื่อรักษาผมร่วง ควรให้แพทย์พิจารณาขนาดเริ่มต้น การปรับขนาด และการติดตามความดันโลหิตกับอาการข้างเคียงเป็นรายบุคคล
ผู้ที่มีประวัติโรคหัวใจ โรคไต ความดันโลหิตต่ำ หรือ pericardial disease ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์ก่อนพิจารณาใช้ Low-Dose Oral Minoxidil (Medicines.org.uk)
เก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน 30°C และเก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม หลีกเลี่ยงแสงแดด