Cyproterone Acetate 50 mg

Cyproterone Acetate 50 mg คืออะไร

Cyproterone Acetate 50 mg เป็นยากลุ่ม antiandrogen ที่ลดผลของฮอร์โมนเพศชาย โดยยับยั้ง androgen receptor และมีฤทธิ์ antigonadotropic ใช้ในข้อบ่งใช้เฉพาะ เช่น การควบคุม severe hypersexuality ในผู้ชาย และการรักษาแบบฮอร์โมนในมะเร็งต่อมลูกหมากบางสถานการณ์ ทั้งนี้ข้อบ่งใช้แตกต่างกันตามประเทศ. (Medicines.org.uk)

การออกฤทธิ์

Cyproterone Acetate มีฤทธิ์ antiandrogenic และ progestogenic โดยแข่งขันกับ androgens ที่ androgen receptor ทำให้ลดผลของ testosterone และ dihydrotestosterone ต่อเนื้อเยื่อเป้าหมาย

ฤทธิ์ progestogenic ยังช่วยลดการหลั่ง gonadotropins จากต่อมใต้สมอง ส่งผลให้การสร้าง testosterone จากอัณฑะลดลง จึงเกิดผลทั้งจากการ block androgen receptor และลดระดับ androgen ภายในร่างกาย. (Medicines.org.uk)

ขอบเขตการทำลายเชื้อ

ไม่มี

Cyproterone Acetate ไม่ใช่ยาปฏิชีวนะ ยาต้านเชื้อรา หรือยาต้านไวรัส จึงไม่มีฤทธิ์ฆ่าหรือยับยั้งเชื้อโรค

เภสัชจลนศาสตร์

หลังรับประทาน Cyproterone Acetate ถูกดูดซึมได้ดี โดย absolute bioavailability ประมาณ 88%

หลังรับประทานขนาดรวม 100 mg ระดับยาสูงสุดในเลือดเกิดขึ้นประมาณ 3 ชั่วโมง และมี terminal half-life ประมาณ 43.9 ± 12.8 ชั่วโมง

ยาเกือบทั้งหมดจับกับ plasma albumin โดยมี free drug ประมาณ 3.5–4% ถูก metabolized ผ่านหลาย pathways รวมถึง hydroxylation และ conjugation โดย metabolite สำคัญคือ 15β-hydroxy derivative

ยาถูกขับออกทั้งทางปัสสาวะและน้ำดี โดย metabolites มี urinary-to-biliary excretion ratio ประมาณ 3:7. (Medicines.org.uk)

ข้อห้ามใช้

ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ Cyproterone Acetate หรือส่วนประกอบของยา

ตาม SmPC ของ Cyproterone Acetate 50 mg ยังห้ามใช้ในผู้ที่มี โรคตับ, เนื้องอกตับในอดีตหรือปัจจุบัน, meningioma หรือประวัติ meningioma, ประวัติหรือมี thrombosis/embolism, severe diabetes with vascular changes, sickle cell anaemia และ severe chronic depression

สำหรับข้อบ่งใช้บางประเภท ยังมีข้อห้ามเพิ่มเติม เช่น malignant tumours อื่นนอกเหนือจาก carcinoma of the prostate และ wasting diseases. (Medicines.org.uk)

ข้อความระวัง

Cyproterone Acetate ขนาดสูงมีความสัมพันธ์กับ hepatotoxicity รวมถึง jaundice, hepatitis และ hepatic failure โดยมีรายงานผลรุนแรงถึงเสียชีวิต โดยเฉพาะที่ขนาดตั้งแต่ 100 mg/วันขึ้นไป

ควรตรวจ liver function tests ก่อนเริ่มยาและติดตามระหว่างการรักษา หากเกิดอาการหรือผลตรวจที่สงสัย hepatotoxicity ควรประเมินการหยุดยา

มีรายงาน benign และ malignant liver tumours ที่อาจนำไปสู่ intra-abdominal haemorrhage ได้

อีกประเด็นสำคัญคือ meningioma โดยความเสี่ยงสัมพันธ์กับ cumulative dose และพบเด่นชัดเมื่อใช้ขนาดตั้งแต่ 25 mg ขึ้นไป เป็นเวลานาน หากวินิจฉัยพบ meningioma ต้องหยุด Cyproterone Acetate อย่างถาวร. (Medicines.org.uk)

การใช้ยาในระยะตั้งครรภ์และให้นมบุตร

Cyproterone Acetate ขนาด 50 mg มีฤทธิ์ antiandrogen ที่ชัดเจน จึง ไม่ควรใช้ระหว่างตั้งครรภ์ เนื่องจากอาจรบกวนพัฒนาการของอวัยวะเพศทารก โดยเฉพาะทารกเพศชาย

การใช้ในหญิงวัยเจริญพันธุ์ในบางประเทศและบางข้อบ่งใช้จำเป็นต้องมีการป้องกันการตั้งครรภ์อย่างเหมาะสม

ไม่แนะนำให้ใช้ระหว่างให้นมบุตร เนื่องจากยาและ/หรือ metabolites อาจผ่านเข้าสู่น้ำนม และมีความเสี่ยงต่อทารก

อาการข้างเคียง

อาการไม่พึงประสงค์ที่พบบ่อยในผู้ชาย ได้แก่ ความต้องการทางเพศลดลง erectile dysfunction และการสร้างอสุจิลดลงหรือหยุดชั่วคราว ซึ่งโดยทั่วไปสามารถกลับคืนได้หลังหยุดยา

อาจพบ อ่อนเพลีย น้ำหนักเปลี่ยนแปลง อารมณ์ซึมเศร้า กระสับกระส่าย หายใจสั้น gynecomastia และ breast tenderness

อาการสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ hepatotoxicity, liver tumours, thromboembolic events, anaemia และ meningioma. (Medicines.org.uk)

การได้รับยาเกินขนาด

ข้อมูลจากการใช้ Cyproterone Acetate ขนาดสูงในมนุษย์ยังไม่พบรูปแบบพิษเฉียบพลันที่จำเพาะชัดเจน

หากได้รับยาเกินขนาด ควรให้การรักษาแบบประคับประคองและติดตามอาการ โดยเฉพาะการทำงานของตับ ระบบประสาท ระบบไหลเวียนโลหิต และ endocrine effects

ไม่มี specific antidote สำหรับ Cyproterone Acetate

ปฏิกิริยาระหว่างยา

Cyproterone Acetate ถูก metabolized ส่วนหนึ่งผ่าน CYP3A4

ยาที่ยับยั้ง CYP3A4 อย่างแรง เช่น ketoconazole, itraconazole และ ritonavir อาจเพิ่มระดับ Cyproterone Acetate ขณะที่ CYP3A4 inducers เช่น rifampicin, phenytoin และ St. John’s Wort อาจลดระดับยา

ในขนาดสูงมาก Cyproterone Acetate อาจยับยั้ง CYP2C8 และเพิ่มระดับยา thiazolidinediones บางชนิด

อาจเพิ่มความเสี่ยง statin-associated myopathy หรือ rhabdomyolysis เมื่อใช้ร่วมกับ statins ที่ metabolized ผ่าน CYP3A4 ในขนาด Cyproterone Acetate สูง. (Medicines.org.uk)

ชื่อและความแรงของยา (Drug Name and Strength)

Cyproterone Acetate 50 mg

เป็นยาเม็ดรับประทาน โดยฐานข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาไทยยืนยันว่ามี Cyproterone Acetate tablet 50 mg ขึ้นทะเบียนในประเทศไทยหลายตำรับ. (ข้อมูลยาแห่งชาติ)

ข้อบ่งใช้ (Indications)

ข้อบ่งใช้ของ Cyproterone Acetate 50 mg แตกต่างกันตามประเทศและผลิตภัณฑ์

SmPC ปัจจุบันของผลิตภัณฑ์ 50 mg ในสหราชอาณาจักรระบุการใช้สำหรับ ควบคุม libido ในผู้ชายที่มี severe hypersexuality และ/หรือ sexual deviation โดยควรพิจารณาใช้เมื่อวิธีอื่นไม่เหมาะสม. (Medicines.org.uk)

SmPC ของ Cyproterone Acetate 50 mg อีกตำรับหนึ่งยังระบุการใช้ใน มะเร็งต่อมลูกหมาก เช่น ใช้ลด testosterone flare เมื่อเริ่ม LHRH analogue, ใช้รักษาแบบประคับประคองระยะยาวเมื่อ LHRH analogue หรือการผ่าตัดไม่เหมาะสม และใช้บรรเทา hot flushes ในผู้ป่วยที่ได้รับ LHRH analogue หรือหลัง orchidectomy. (Medicines.org.uk)

จึงควรยึด ข้อบ่งใช้ที่ได้รับอนุมัติของผลิตภัณฑ์ที่ใช้จริงในประเทศไทย เป็นหลัก

ขนาดยาแนะนำ (Recommended Dosage)

สำหรับการควบคุม severe hypersexuality ในผู้ชาย SmPC ระบุให้เริ่มที่ 50 mg วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าและเย็น

เมื่อได้ผลการรักษาที่น่าพอใจแล้ว ควรใช้ ขนาดต่ำที่สุดที่ยังคงให้ผล และหากต้องปรับลดหรือหยุดยา ควรลดขนาดอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่ควรหยุดแบบทันทีโดยไม่มีการวางแผน. (Medicines.org.uk)

สำหรับ มะเร็งต่อมลูกหมาก ขนาดและระยะเวลาแตกต่างกันตามวัตถุประสงค์ของการรักษา เช่น suppression of flare, palliative therapy หรือ treatment of hot flushes จึงต้องใช้ตาม regimen ของผลิตภัณฑ์และคำสั่งแพทย์โดยเฉพาะ

ดังนั้น Cyproterone Acetate 50 mg เป็นความแรงของยาเม็ด ไม่ได้หมายความว่าขนาดรักษาคือ 50 mg วันละครั้งสำหรับทุกข้อบ่งใช้

คำเตือนตามประกาศคำเตือนสาธารณะ (Warnings in Accordance with Public Safety Announcements)

ประเด็นด้านความปลอดภัยสำคัญที่สุดของ Cyproterone Acetate ขนาด 25 mg ขึ้นไป คือความเสี่ยงต่อ meningioma ที่เพิ่มขึ้นตาม cumulative dose

ข้อมูล epidemiological study แสดงความสัมพันธ์แบบ dose-dependent โดยความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อได้รับ cumulative exposure สูงขึ้น ดังนั้นควรใช้ ขนาดต่ำที่สุดที่มีประสิทธิผลและเป็นระยะเวลาสั้นที่สุดเท่าที่ข้อบ่งใช้อนุญาต

ห้ามใช้ในผู้ที่มี meningioma หรือประวัติ meningioma และหากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น meningioma ระหว่างรักษา ต้องหยุดยาที่มี Cyproterone อย่างถาวร. (Medsafe)

นอกจากนี้ต้องเฝ้าระวัง ตับอักเสบ ตับวาย thromboembolic events และอาการทางระบบประสาท หากมีตัวเหลืองตาเหลือง ปวดท้องส่วนบนรุนแรง ขาบวมข้างเดียว เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก ปวดศีรษะผิดปกติ การมองเห็นเปลี่ยนแปลง หรืออาการทางระบบประสาทใหม่ ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์โดยเร็ว

ภาวะการเก็บรักษา (Storage Conditions)

เก็บในบรรจุภัณฑ์เดิม ป้องกันความชื้นและความร้อน และยึดเงื่อนไขการเก็บรักษาที่ระบุบนฉลากของ Cyproterone Acetate 50 mg ที่ใช้จริงเป็นหลัก

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

ในประเทศ

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) — Cyproterone Acetate 50 mg tablet
Thai FDA (ข้อมูลยาแห่งชาติ)

ต่างประเทศ

Electronic Medicines Compendium — Cyproterone Acetate 50 mg, Summary of Product Characteristics
emc (Medicines.org.uk)

Medsafe New Zealand — Cyproterone Acetate and Risk of Meningioma
Medsafe (Medsafe)

---

English Version

Cyproterone Acetate 50 mg

What is Cyproterone Acetate 50 mg?

Cyproterone Acetate 50 mg is a potent antiandrogen with additional progestogenic and antigonadotropic activity. It is used for selected androgen-dependent conditions, including severe hypersexuality in adult men and certain hormonal treatment settings in prostate cancer. Approved indications vary by jurisdiction. (Medicines.org.uk)

Mechanism of Action

Cyproterone Acetate acts primarily as an androgen receptor antagonist, competitively inhibiting the effects of testosterone and dihydrotestosterone at target tissues.

Its progestogenic activity also suppresses pituitary gonadotropin secretion, thereby reducing testicular testosterone production.

The combination of androgen-receptor blockade and suppression of androgen production accounts for its antiandrogenic effects.

Antimicrobial Spectrum

None.

Cyproterone Acetate is not an antibiotic, antifungal, or antiviral medicine and has no direct antimicrobial activity.

Pharmacokinetics

Cyproterone Acetate is well absorbed following oral administration, with an absolute bioavailability of approximately 88%.

After a total oral dose of 100 mg, peak serum concentrations occur at approximately 3 hours. The terminal elimination half-life is approximately 43.9 ± 12.8 hours.

Cyproterone Acetate is extensively bound to plasma albumin. It undergoes hepatic metabolism through hydroxylation and conjugation, with 15β-hydroxy cyproterone acetate being an important metabolite.

Metabolites are eliminated through both urinary and biliary routes. (Medicines.org.uk)

Contraindications

Cyproterone Acetate is contraindicated in patients with hypersensitivity to the active substance or formulation.

Depending on the licensed indication, contraindications also include liver disease, current or previous liver tumours, meningioma or a history of meningioma, current or previous thrombotic or thromboembolic disease, severe diabetes with vascular complications, sickle cell anaemia, and severe chronic depression. (Medicines.org.uk)

Precautions

Cyproterone Acetate may cause serious hepatotoxicity, including jaundice, hepatitis, and hepatic failure. Fatal cases have been reported, particularly at daily doses of 100 mg or more.

Liver-function tests should be performed before treatment and monitored regularly during therapy.

A major long-term safety concern is meningioma. The risk is related to cumulative exposure and has been reported particularly with doses of 25 mg/day or higher.

If meningioma is diagnosed during treatment, Cyproterone Acetate must be permanently discontinued. (Medicines.org.uk)

Use During Pregnancy and Breastfeeding

High-dose Cyproterone Acetate should not be used during pregnancy because of its potent antiandrogenic activity and potential effects on fetal sexual development.

When used in women of reproductive potential for an approved indication, effective pregnancy prevention may be required.

Use during breastfeeding is generally not recommended because exposure of the infant cannot be excluded.

Adverse Effects

Common effects in men include decreased libido, erectile dysfunction, and reversible suppression of spermatogenesis.

Other reported effects include fatigue, changes in body weight, depressive mood, restlessness, shortness of breath, gynecomastia, and breast tenderness.

Important serious adverse effects include hepatotoxicity, benign and malignant liver tumours, thromboembolic events, anaemia, and meningioma. (Medicines.org.uk)

Overdose

There is no specific antidote for Cyproterone Acetate overdose.

Management is supportive and symptomatic, with appropriate monitoring of hepatic, cardiovascular, neurological, and endocrine status.

Drug Interactions

Cyproterone Acetate is metabolized in part through CYP3A4.

Strong CYP3A4 inhibitors such as ketoconazole, itraconazole, and ritonavir may increase Cyproterone exposure, whereas CYP3A4 inducers such as rifampicin, phenytoin, and St. John’s Wort may decrease exposure.

At very high doses, Cyproterone Acetate may inhibit CYP2C8 and other CYP enzymes.

The risk of statin-associated myopathy or rhabdomyolysis may increase when high-dose Cyproterone Acetate is administered with statins predominantly metabolized through CYP3A4. (Medicines.org.uk)

Drug Name and Strength

Cyproterone Acetate 50 mg

Cyproterone Acetate 50 mg oral tablets are registered in Thailand according to the Thai FDA database. (ข้อมูลยาแห่งชาติ)

Indications

Approved indications vary between countries and products.

Current UK prescribing information for a 50 mg formulation includes the control of libido in adult men with severe hypersexuality and/or sexual deviation, particularly when other interventions are considered inappropriate. (Medicines.org.uk)

Other 50 mg prescribing information includes use in prostate cancer, including suppression of tumour flare at the initiation of LHRH analogue therapy, long-term palliative hormonal treatment when other androgen-deprivation approaches are inappropriate, and treatment of hot flushes associated with LHRH analogues or orchidectomy. (Medicines.org.uk)

The approved labeling of the specific product used in Thailand should be followed.

Recommended Dosage

For severe hypersexuality in adult men, current SmPC information recommends an initial dose of 50 mg twice daily, taken after the morning and evening meals.

Once satisfactory control has been achieved, therapy should be maintained with the lowest effective dose. Dose reduction and treatment discontinuation should be gradual. (Medicines.org.uk)

Dosage for prostate cancer varies according to whether the medicine is being used to prevent an LHRH-related testosterone flare, for palliative androgen suppression, or to manage hot flushes.

The 50 mg tablet strength does not mean that 50 mg once daily is appropriate for every indication.

Warnings in Accordance with Public Safety Announcements

The most important current safety warning concerns meningioma, particularly with Cyproterone Acetate doses of 25 mg/day or higher and increasing cumulative exposure.

Patients with a current or previous meningioma must not receive Cyproterone Acetate. If meningioma develops during treatment, Cyproterone-containing therapy must be permanently discontinued. (Medsafe)

Patients should also be monitored for hepatotoxicity and thromboembolic complications. Jaundice, severe upper-abdominal pain, unilateral leg swelling, chest pain, unexplained shortness of breath, new neurological symptoms, or significant visual changes require prompt medical evaluation.

Storage Conditions

Store in the original packaging and protect from excessive heat and moisture. Follow the storage conditions specified on the labeling of the particular Cyproterone Acetate 50 mg product.

References

Thailand

Thai Food and Drug Administration — Cyproterone Acetate 50 mg tablet
Thai FDA (ข้อมูลยาแห่งชาติ)

International

Electronic Medicines Compendium — Cyproterone Acetate 50 mg, Summary of Product Characteristics
emc (Medicines.org.uk)

Medsafe New Zealand — Cyproterone Acetate and the Risk of Meningioma
Medsafe (Medsafe)